Atlantyda w Karolinie

Pozostał po nich cmentarz i cerkiew w Karolinie, przed laty zamieniona w kościół katolicki. Jedinowiercy, czyli starowierzy, którzy po rozłamie powrócili na łono kościoła prawosławnego, żyli na Sejneńszczyźnie i pozostawili po sobie materialne ślady. Czas, aby sobie o nich przypomnieć. Temu służył projekt, jaki Ośrodek „Pogranicze” zrealizował z młodzieżą z Sejn i Karolina.

W naszym powiecie znajduje się wiele cmentarzy staroobrzędowych, cmentarz prawosławny jest tylko jeden – w Karolinie (Pokrowsku). Jedinowiercy, czyli Rosjanie staroobrzędowcy, którzy po wiekach rozłamu zdecydowali się zaakceptować zwierzchnictwo kościoła prawosławnego i powrócili do tego wyznania, mieszkali tu od połowy XIX wieku. Cerkiew ozdobioną dwunastoma kopułami zaprojektował dla nich carski nadworny architekt Konstanty Thon. Do końca XIX wieku mieszkały tu zakonnice. Miejscowi Rosjanie zajmowali się ciesielstwem, rolnictwem. 

Dziś pozostała po nich cerkiew, przejęta w 1921 roku przez kościół katolicki, oraz zapomniany cmentarz. Zainteresował się nim Ośrodek „Pogranicze”, zapraszając młodzież do udziału w projekcie „Zapomniane sąsiedztwo. Prawosławne cmentarze Sejneńszczyzny”.


Tabliczki wskażą, co tu jest

Uczestnicy projektu wiedzieli, że obecnie cmentarz to zarośnięty dzikim bzem pagórek, na którym wcale nierzadko pasą się krowy. Widoczne były tylko trzy nagrobki. Czekał ich ogrom fizycznej pracy, którą poprzedzili teoretycznym przygotowaniem. Młodzi ludzie uczestniczyli w warsztatach, które miały im uświadomić, czyje dziedzictwo będą ratowali przez niszczącym działaniem czasu. Wolontariuszki Galina Lyapko z Czerniachowska w Rosji i Izabela Kraszewska z polskiego Cieszyna, odbywające staż w „Pograniczu”, opowiadały młodzieży o krajobrazie kulturowym Sejneńszczyzny, objaśniały funkcje i symbolikę spotykaną na prawosławnych cmentarzach. Artyści plastycy: Natalia Pastuszenko z Ukrainy i Wiesław Szumiński (Krasnopolanin z urodzenia) poprowadzili warsztaty plastyczne, na których młodzi ludzie stworzyli tabliczki – znaki z prawosławną symboliką. Dziś po ukończeniu projektu znaki te, zawieszone na drzewach otaczających cmentarz wskazują drogę do niego i przypominają o jego istnieniu.
- Identyfikacja miejsca poprzez znaki pełni rolę informującą o specjalnym przeznaczeniu tego terenu. Stanowi też barierę dla zwierząt i pojazdów – mówi Agata Szkopińska z Centrum Dokumentacji „Pogranicza”, koordynująca projekt. 
Kolejne warsztaty, poprowadzone przez architekta krajobrazu Martę Szymaniuk służyły stworzeniu karty cmentarza, czyli dokładnej ewidencji terenu i tego, co się na nim znajduje. Przygotowany na warsztatach dokument trafił do Urzędu Gminy w Gibach.

Dbać, znaczy pamiętać

Kiedy młodzi wolontariusze wybrali się w teren, zaczęli swoją pracę od spotkania z najstarszymi mieszkańcami Karolina. Chcieli usłyszeć od nich wspomnienia o rosyjskich sąsiadach, po których zostało tak niewiele pamiątek. Wreszcie, uzbrojeni w sekatory, motyki i pędzle zaczęli walkę z pochłaniającą cmentarz bujną przyrodą. Celem było uporządkowanie terenu i rewitalizacja pozostałości nagrobków. Warto wiedzieć, że po wycięciu zarastających pagórek krzaków oczom wolontariuszy ukazało się kilkanaście grobów, podczas gdy pierwotnie wiedziano o trzech. 
W pracach porządkowych z uczestnikami projektu współpracował Urząd Gminy Giby.
- Udostępniliśmy ciągnik z przyczepą, skierowaliśmy na cmentarz pracowników interwencyjnych do wycinania krzewów. Oczywiście, że warto zadbać o to miejsce, to kawałek naszej historii – mówi sekretarz gminy Giby Ireneusz Czerniawski.
Dziewiętnastowieczne kamienne nagrobki doczekały się odświeżenia napisów, pomalowano też jedyny, a nadgryziony zębem czasu drewniany prawosławny krzyż. 

Żyli, pracowali, wciąż są dla nas ważni

Autorzy projektu marzą, że cała praca przyniesie efekty nie tylko teraz, także w przyszłości. Nikt nie chce, aby pamięć o prawosławnych mieszkańcach Karolina zupełnie zaginęła. Może jej „nosicielami” zostaną właśnie młodzi?
- Chcemy, aby ten zapomniany cmentarz stał się dla mieszkańców ważną częścią wsi, ważną częścią historii tego miejsca. Przypominał o dawnych mieszkańcach Karolina, prawosławnych rodzinach rolników, stolarzy, wiernych służących niegdyś w cerkwi – podsumowuje Agata Szkopińska. - Chcieliśmy aby opiekunami tego miejsca stała się młodzież z najbliższej okolicy, dla której miejsce to stanowi dowód wielokulturowej przeszłości ich miejsca zamieszkania, nie ma bowiem już potomków którzy mogliby o nie zadbać, a cerkiew po I wojnie światowej została przekazana katolikom. 
Projekt nie kończy się na pracy w Karolinie. W kolejnych latach „Zapomniane sąsiedztwo” będzie skupiać się na innych pamiątkach po naszych sąsiadach z przeszłości. Młodzi ludzie, którzy chcą uczestniczyć w odkrywaniu swoistych regionalnych „zaginionych lądów Atlantydy”, mogą skontaktować się z Agatą Szkopińską w Domu Pogranicza (tel. 087 516-21-89, mail: agata@pogranicze.sejny.pl)

Projekt „Zapomniane sąsiedztwo. Prawosławne cmentarze Sejneńszczyzny” realizowany jest przez Centrum Dokumentacji Kultur Pogranicza Ośrodka „Pogranicze”, w ramach projektu Fundacji Borussia „Memoria. Międzynarodowy wolontariat w ochronie krajobrazu kulturowego na Warmii i Mazurach”. Projekt ten wspiera finansowo Fundacja „Erinnerung, Verantwortung und Zukunft” z Berlina. 

Na zdjęciu: Rewitalizacja nagrobka Maksyma Wisztorskiego z 1908 roku

Przegląd sejneński, Nr 14 - 24 lipca 2008


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

Od 1 września

Dwór Miłosza w Krasnogrudzie

czynny od poniedziałku do piątku 10.00 - 16.00

 

 

 

 Instytucja współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

 

  Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

 

IV Kongres Archiwistyki Społecznej

"Krasnogrudzkie Archiwum Pogranicza. Opowieść Małgorzaty Sporek-Czyżewskiej" 

 

  

 

SEJNEŃSKA KSIĘGA BAŚNI- OPOWIADA POMYSŁODAWCZYNI BOŻENA SZROEDER

 

,,Atlas Sejneńskiego Nieba" 

wystawa Małgorzaty Dmitruk, Biała Synagoga

 

  

,,Żegaryszki II i Inne" 

wystawa Krzysztofa Czyżewskiego, Krasnogruda, aleja Gabrielii

 

 

  

 

 

Szanowni Państwo, drodzy Przyjaciele, kochani Rodzice, Sąsiedzi, Goście Sejn i Krasnogrudy, 

Bardzo zachęcamy do wsparcia Fundacji Pogranicze 1%-em Waszego podatku. Pomoc taka dla nas w dzisiejszych czasach jest jedną z możliwych dróg utrzymania naszego miejsca.  

Jak można przekazać 1% swojego podatku dla Organizacji Pożytku Publicznego jaką jest Fundacja Pogranicze? W zeznaniu podatkowym należy wpisać KRS Fundacji Pogranicze: 0000178248.

 

 

 

 

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. wyniosła 88.736,29 zł.

W 2020 roku Fundacja uzyskała również kwotę 9.545,20 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 5.667,98 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI