Ironista z Sarajewa, Jerzy Gizella, „Nowe książki”, 09.2005

Izet Sarajlić (1930-2002) jest dzięki wydawnictwu „Pogranicze” - „dobrze” obecny na rynku czytelniczym w Polsce. Ta sama oficyna z Sejn wydała wcześniej Sarajewski tom wojenny (1995) i dwukrotnie tom autobiograficznej prozy Kocham bardzo (2000–2003). Wcześniej wiersze Sarajlicia znalazły się w antologii Juliana Kornhausera (Lament nad Sarajewem, 1999). 

Autokreacja to ważnu motyw obszernego wyboru wierszy Szukam ulicy dla mego imienia. Kilkanaście tomów dostarcza parze tłumaczy, z którymi łączyły Sarajlicia serdeczne więzi, bardzo wielu przykładów na trwałość i rolę licznych kontaktów twórcy z obszarem Europy Środkowej. Związki Sarajlicia z całą słowiańszczyzną są podkreślane w wielu tekstach i nie ograniczają się tylko do Polski, Rosji, Czech czy republik dawnej Jugosławii. Mają nie tylko charakter personalny – to obecność, wręcz fascynacja cudzą twórczością, czasem – jak w wypadku Gałczyńskiego – wręcz obsesja.


Ironia, groteska, poczucie artystycznej solidarności z przyjaciółmi stają się dla poety wyzwaniem – chęcią utrwalenia i sportretowania każdego tak, aby zachować jego indywidualne rysy. Niech za przykład wystarczy odwołanie do znanego tekstu Juliana Tuwima, jego rytmu i nastroju: „A może byśmy tak, najmilsza, / wpadli na dzień do Popovaczy. / Doktor Żywago, on ci powie / co pamięć tamtych chwil wciąż znaczy”. 

Serdecznie, niemal obsesyjne związki, fascynacje i inspiracje mogą nasuwać podejrzenie, że Sarajlić miał jakiś problem z tożsamością i identyfikacją narodową , że był najbardziej empatycznym polskim czy czeskim poetą piszącym w języku serbsko-chorwackim. Nic bardziej mylącego. Autor tych wierszy ani przez chwilę nie oddala się od swego ukochanego miasta. Raczej importuje innych i zaludnia nimi swoje wspomnienia, mocno zakotwiczone w krajobrazie i detalach geograficznych Bośni i Hercegowiny. Jego lingwistyczne gry i zabawy ze znaczeniem są bardzo udane – czasem gorzkie, czasem wzruszająco czułe. Ale beztroska i urok nocnych biesiad literackich urywa się w oblężonym Sarajewie. Zwykłe wyjście po chleb może być ostatnim spacerem wśród żywych. O jajecznicy z trzech jajek można tylko pomarzyć. Takie banalne konkrety bardziej uzmysławiają grozę wielomiesięcznego oblężenia niż najbardziej wzniosłe patriotyczne odezwy. Tu Gałczyński i Tuwim zostają zastąpieni Białoszewkim, a dopiero potem z „szumów” i „zlepów”. 

Powyższe uwagi nie oddają całości bogactwa formalnego i intelektualnego tej twórczości, osadzonej głęboko nie tylko w historii i rytmie poezji bałkańskiej, ale tradycji kulturowej całej współczesnej Europy. Owa tradycja jest źródłem inspiracji, ale i powodem pojawiającego się co krok niepokoju. Okrucieństwo serbskich snajperów (których ofiarami są w końcu przypadkowi cywile – listonosz, kierowca autobusu czy lekarz pogotowia). Porównuje autor do bestialstwa hitlerowskich oprawców, którym przypisuje – relatywnie – więcej człowieczeństwa... Oto paradoksalny wymiar wojny domowej i poetyckiej refleksji, daleko odchodzącej od szablonów, „jedynej racji”. Głosu Sarajlicia, apelującego o pokój, nie trzeba zawile tłumaczyć – wystarczy zacytować jeden z jego „przedwojennych” wierszy: „Ja należę do tych / którzy sądzą że o poniedziałku / trzeba mówić w poniedziałek. / We wtorek już by mogło być za późno” (Teoria dystansu, 1992). 

Jerzy Gizella, „Nowe książki”, wrzesień 2005

Izet Sarajlić, Szukam ulicy dla mego imienia, tłum. Danuta Cirlić-Straszyńska i Marian Grześczak. Sejny 2005, Wydawnictwo Pogranicze,


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

Od 1 września

Dwór Miłosza w Krasnogrudzie

czynny od poniedziałku do piątku 10.00 - 16.00

 

 

 

 Instytucja współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

 

  Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

 

IV Kongres Archiwistyki Społecznej

"Krasnogrudzkie Archiwum Pogranicza. Opowieść Małgorzaty Sporek-Czyżewskiej" 

 

  

 

SEJNEŃSKA KSIĘGA BAŚNI- OPOWIADA POMYSŁODAWCZYNI BOŻENA SZROEDER

 

,,Atlas Sejneńskiego Nieba" 

wystawa Małgorzaty Dmitruk, Biała Synagoga

 

  

,,Żegaryszki II i Inne" 

wystawa Krzysztofa Czyżewskiego, Krasnogruda, aleja Gabrielii

 

 

  

 

 

Szanowni Państwo, drodzy Przyjaciele, kochani Rodzice, Sąsiedzi, Goście Sejn i Krasnogrudy, 

Bardzo zachęcamy do wsparcia Fundacji Pogranicze 1%-em Waszego podatku. Pomoc taka dla nas w dzisiejszych czasach jest jedną z możliwych dróg utrzymania naszego miejsca.  

Jak można przekazać 1% swojego podatku dla Organizacji Pożytku Publicznego jaką jest Fundacja Pogranicze? W zeznaniu podatkowym należy wpisać KRS Fundacji Pogranicze: 0000178248.

 

 

 

 

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. wyniosła 88.736,29 zł.

W 2020 roku Fundacja uzyskała również kwotę 9.545,20 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 5.667,98 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI