Josef Skvorecky, Historia kukułki, Wiesław Szymański, MUZA, 01.06.2003

Gdyby kilka czy kilkanaście osób jako tako oczytanych w literaturze europejskiej zapytać o trzech najbardziej znanych współczesnych pisarzy czeskich , właściwie niech będzie czechosłowackich, wszak rozdział obu państw nastąpił niedawno, z pewnością usłyszelibyśmy dwa nazwiska – Bohumila Hrabala i Milana Kundery. Z tym trzecim mogłyby być kłopoty. I niekoniecznie musiałby to być Josef Skvorecky, którego tom opowiadań pod tytułem „Historia kukułki” ukazał się właśnie nakładem wydawnictwa Pogranicze w Sejnach. Chociaż nie jest autorem w Polsce nieobecnym. Już w 1970 roku ukazała się w naszym kraju jego słynna debiutancka powieść „Tchórze”, którą komunistyczne władze Czechosłowacji wycofały z księgarń tuż po wydrukowaniu w 58 roku. 


Później, dzięki drugiemu obiegowi, mogliśmy czytać „Wyjątki z autosztambucha”, a w ostatnich latach – już w oficjalnych wydawnictwach ukazały się między innymi „Przypadki niefortunnego saksofonisty tenorowego” oraz „Dwa morderstwa w moim dwoistym życiu”. 

Niektórzy krytycy – jak Aleksander Kaczorowski – twierdzą nawet, iż kwintesencją czeskości w literaturze nie jest ani Hrabal, ani Kundera – lecz właśnie Skvorecky. Są to jednak opinie odosobnione. 

„ Historia kukułki” to zbiór piętnastu opowiadań stanowiący niejako przegląd dorobku autora. Najstarsze datowane są na rok 1947, 1955 i 1958. Najnowsze podpisane jest datą 1988 roku. Układ książki nie jest chronologiczny – dwa na przykład ,sąsiadujące ze sobą teksty, dzieli różnica 40 lat – ale w lekturze nie ma to najmniejszego znaczenia. Daje się natomiast od razu zauważyć trójdzielność tematyki opowiadań zawartych w tomie „Historia kukułki”. 

Grupa pierwsza to opowiadania o przedwojennym Kostelcu / pod taką nazwą występuje w książkach Skvoreckyego rodzinny Nachod/, jego mieszkańcach – Żydach, Czechach , Nimecach, o latach młodości, pierwszych doświadczeniach erotycznych i wchodzeniu w dorosłość. 

Grupę drugą tworzą opowieści o doświadczeniach wojny i holocaustu, o tragediach czesko –aryjskich rodzin, o ludziach rozbitych przez wojnę na setki kawałków niemożliwych do poskładania w trudnych czasach czeskiego komunizmu. To tutaj znajdziemy tytułową, prawie sensacyjną, „Historię Kukułki”, czy przejmujące opowiadanie „Rebeka”. 

I grupa trzecia – opowiadania z praskich czasów autora, kiedy to był studentem anglistyki i filozofii na Uniwersytecie Karola w Pradze – pełne humoru, beztroskiego życia, nic dziwnego – miał wtedy niespełna dwadzieścia pięć lat. Już sam fakt, że w jednym tomie pojawiają się opowiadania o tak różnym ciężarze psychologicznym świadczy o literackich zainteresowaniach Skvoreckyego – jest nim człowiek. Raz uwikłany w tryby machiny nienawiści jaką był holocaust, to znów uwięziony w zgrzytających przy byle okazji trybikach maszynki zwanej komunizmem, czy socjalizmem. Człowiek walczący, nie poddający się; człowiek nawet w chwilach upadku triumfujący nad machiną czy systemem. 

Oczywiście – opowieści z lat 50-tych, czy 60-tych czeskiego socjalizmu trącą dziś myszką, a mimo to czyta się je z zainteresowaniem. Wielka w tym zasługa języka opowieści, jakiego używa Skvorecky – jest to narracja płynna, pełna wtrętów i nieoczekiwanych wtrąceń, wycieczek, odejść, z momentami wyciskającymi łzy śmiechu. 

Od 1969 roku autor „Historii kukułki” mieszka w Kanadzie, od kilku lat pomieszkuje , również w Czechach. I chociaż dobiega 80-tki – urodził się w 1924 roku – ostatniego słowa z pewnością jeszcze nie powiedział. 

Wiesław Szymański, MUZA, 01.06.2003

 

Josef Škvorecký, Historia Kukułki i inne opowiadania. Sejny 2003, Pogranicze.

 


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

Od 1 września

Dwór Miłosza w Krasnogrudzie

czynny od poniedziałku do piątku 10.00 - 16.00

 

 

 

 Instytucja współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

 

  Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

 

IV Kongres Archiwistyki Społecznej

"Krasnogrudzkie Archiwum Pogranicza. Opowieść Małgorzaty Sporek-Czyżewskiej" 

 

  

 

SEJNEŃSKA KSIĘGA BAŚNI- OPOWIADA POMYSŁODAWCZYNI BOŻENA SZROEDER

 

,,Atlas Sejneńskiego Nieba" 

wystawa Małgorzaty Dmitruk, Biała Synagoga

 

  

,,Żegaryszki II i Inne" 

wystawa Krzysztofa Czyżewskiego, Krasnogruda, aleja Gabrielii

 

 

  

 

 

Szanowni Państwo, drodzy Przyjaciele, kochani Rodzice, Sąsiedzi, Goście Sejn i Krasnogrudy, 

Bardzo zachęcamy do wsparcia Fundacji Pogranicze 1%-em Waszego podatku. Pomoc taka dla nas w dzisiejszych czasach jest jedną z możliwych dróg utrzymania naszego miejsca.  

Jak można przekazać 1% swojego podatku dla Organizacji Pożytku Publicznego jaką jest Fundacja Pogranicze? W zeznaniu podatkowym należy wpisać KRS Fundacji Pogranicze: 0000178248.

 

 

 

 

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. wyniosła 88.736,29 zł.

W 2020 roku Fundacja uzyskała również kwotę 9.545,20 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 5.667,98 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI