Ksiądz prałat Juozas Laukaitis

Urodził się w parafii Prienai na Litwie. Uczył się w gimnazjum w Mariampolu, następnie w Seminarium Duchownym w Sejnach. W tym czasie aktywnie uczestniczył w kolportażu zakazanych wydawnictw litewskich drukowanych w Prusach (w latach 1864-1904 na Litwie obowiązywał zakaz wydawania i kolportowania książek i pism litewskich drukowanych czcionką łacińską). Studia kontynuował w katolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu. W roku 1897 otrzymał święcenia kapłańskie i tytuł magistra teologii.


Po przybyciu do Sejn został kapelanem i sekretarzem biskupa Antanasa Baranauskasa i pełnił te obowiązki do śmierci biskupa, tj. do roku 1902. Później J. Laikaitis redaguje poświęcone księżom czasopismo “Vadovas” W 1909 r. zaprasza do Sejn znanych litewskich językoznawców: (J. Jablonskis, K. Buga, J. Balčikonis, J. Šlapelis), którzy opracowali litewską terminologię kościelną, która jest aktualna do dziś. J. Laukaitis był jednym z założycieli Towarzystwa św. Kazimierza. W 1944 r. prałat odmawia wyjazdu na wschód, pozostaje ze swoim narodem czego skutkiem jest zesłanie w 1947 na Sybir. Zmarł w więzieniu Wladimira w 1952 r., gdzie jego współwięźniami byli inteligenci litewscy.

Oprócz tego, do 1910 roku w seminarium sejneńskim wykładał homiletykę, nauki przyrodnicze oraz język i literaturę litewską. Pracę zawodową łączył z wieloma obowiązkami społecznymi. Po zniesieniu zakazu druku litewskich wydawnictw podjął starania o zorganizowanie w Sejnach wydawnictwa. Wspólnie z księżmi Dvaranauskasem i Narjauskasem zorganizował drukarnię, która w latach 1906-1914 przekształciła się w ważny ośrodek wydawniczy. To głównie dzięki staraniom ks. J. Laukaitisa w 1906 roku rozpoczęło się regularne wydawanie tygodnika "Šaltinis" (Źródło) i od 1908 roku miesięcznika dla księży "Vadovas" ("Przewodnik").

Działalność wydawnicza Litwinów żyjących w Polsce (historia)

Pierwsze wzmianki o działalności wydawniczej w regionie Puńsk-Sejny pochodzą z początku XVII w. W tym okresie w Sejnach działała drukarnia dominikanów, w której były drukowane książki o tematyce religijnej, broszury itp. Tutaj w 1863 roku została wydana książka w języku litewskim. Większość wydawnictw dominikańskiej drukarni spłonęła podczas pożaru biblioteki zakonnej w 1818 roku.

Rozkwit działalności wydawniczej na terenie dzisiejszej Sejneńszczyzny przypada na początek w. XX. Sejny były wówczas znaczącym ośrodkiem kulturalno-oświatowym Litwy. W Sejnach działało seminarium duchowne, w którym uczyli się między innymi: V. Kudirka, V. Mykolaitis-Putinas, P. Bucys, J. Staugaitis i inni. Tutaj w 1905 r. powstało wydawnictwo "Šaltinis" (Laukaitis, Dvaranauskas, Narjauskas ir bendrove), w którym w ciągu 10 lat wydawano między innymi:

I. Czasopisma

1. Ilustrowany tygodnik "Šaltinis". "Šaltinis", wydawany w latach 1906-1915, miał największy nakład (15 000 egz.) spośród wszystkich ówczesnych gazet i czasopism litewskich. Redaktorzy czasopisma: K. Prapuolėnis, J. Laukaitis, Vailokaitis, A. Civinskas, B. Stosiūnas.
Ukazywały się również dodatki tygodnika "Šaltinis":
- dodatek dla rolników - "Artojas",
- dodatek dla dzieci - "Šaltinėlis",
- dodatek kulturalny - "Vainikas",
- dodatek dla litewskiej młodzieży wiejskiej - "Vainikėlis" oraz dodatek noworoczny "Kvieslys".

2. Miesięcznik dla księży o problematyce religijnej "VADOVAS". W latach 1908-1914 ukazały się 72 numery pisma. Założyciele: J. Staugaitis, K. Prapuolėnis, J. Laukaitis. Redaktorzy: J. Staugaitis (1908-1912) i P. Kuraitis (1912-1914). W miesięczniku były drukowane artykuły o tematyce kościelnej i teologicznej. Miesięcznik wprowadzał i ujednolicał religijną i kościelną terminologię, podawał przykłady kazań w języku litewskim. W miesięczniku wydrukowano między innymi P. Augustaitisa "Historię diecezji sejneńskiej i wigierskiej" oraz "Monografię kościołów diecezji sejneńskiej".

3. "Spindulys" - ilustrowany dwutygodnik o tematyce religijnej i narodowej przeznaczony dla wileńskich Litwinów. Wydawany był w latach 1909-1914. Redaktorzy: J. Grajauskas i St. Tijūnaitis (od 1910 r.). Objętość: 16-24 stron.

II. Książki i kalendarze

Do 1915 r. wydawnictwo "Šaltinis" wydało kilkaset książek i broszur o tematyce religijnej i popularno-naukowej z serii "Žmonių knygynėlis". Corocznie był wydawany kalendarz "Žiburys". Książki wydawnictwa były rozprowadzone na Litwie, docierały do kolonii zesłańców litewskich na Sybir, do Litwinów w Niemczech, USA i w innych krajach. I wojna światowa przerwała rozkwitającą działalność wydawniczą. Wydawnictwo zamknięto, a drukarnię przeniesiono do Wilna. Pierwszą litewską publikację w Polsce wydano dopiero po 45 latach.

Publikacje po II wojnie światowej:

I. Czasopisma

1. "Aušra" - wychodząca od 1960 r. Do 1990 organ LTSK.

- Redaktorzy pisma: Zygmunt Stoberski (1960-1972), J. Karčiauskas (1972), E. Petruškevičius (1973-1984), V. Malinauskaitė (1984-1989), A. Sitarskienė (od r. 1989 do dnia dzisiejszego)
- Siedziba redakcji: Warszawa (1960-1972), Puńsk (1972), Sejny (1973-1989), Puńsk (od 1990 r. do dnia dzisiejszego)
- Format: do 1978 r. gazetowy A3, od 1978 do dnia dzisiejszego B5.
- Nakład: początkowo 1 600 egz. W okresie największej popularności (w latach 1976-1980) 4 000 egz. Największy nakład: 1990 r., nr 1 - 6 000 egz. Obecnie - 1 600 egz.
- Periodyczność: do 1973 r. 1-2 numery w ciągu roku. W latach 1973-1989 kwartalnik. W latach 1990-1991 miesięcznik. Od 1992 r. do dnia dzisiejszego - dwutygodnik.
- Druk w Warszawie (1960-1971), w Białymstoku (1972-1989), ponownie w Warszawie (pierwsze 3 numery 1990 r.), w Suwałkach (4-5 nr 1990 r. w prywatnej drukarni AZET), w Alytusie (1990-1991) i w drukarni wydawnictwa "Ausra" (od 8 nr 1991 r. do dnia dzisiejszego)
- Skład i makietowanie: do 1972 r. w Warszawie; w latach 1972-1989 w Białymstoku; w 1990 r. w Wojewódzkim Domu Kultury w Suwałkach. Od 8 nr 1990 r. w centrum komputerowym "Aušra" (centrum to utworzono dzięki pomocy materialnej Litwinów z USA i Kanady).
- Wydawcy: RSW "Prasa-Książka-Ruch" (1973-1989), LTSK (SLwP) 1990-1993. Wydawnictwo "Ausra" od 1993 r. do dnia dzisiejszego.
- Finansowanie: od początku "Aušra" jest finansowana z budżetu państwa; do 1989 r. z funduszy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, od 1990 r. z funduszy Ministerstwa Kultury i Sztuki w Warszawie.
- Dotacje z budżetu państwa:
1991 r. - 375.500.000 zł
1994 r. - 1.100.000.000 zł
1995 r. - 1.400.000.000 zł
Inne źródła finansowania: wpływy ze sprzedaży, darowizny, wpływy z działalności gospodarczej.
- Tematyka: społeczno-polityczno-kulturalna. Na łamach czasopisma publikowane są artykuły o kulturze, oświacie, o wydarzeniach na Litwie i na świecie, kronika wydarzeń i aktualności. Są tu też działy dla dzieci, rolników itp.
- Kolportaż na Litwie:

Do 1989 r. (z niewielkimi przerwami w stanie wojennym) w Polsce dla odbiorców z Litwy można było zaprenumerować "Aušrę" za pośrednictwem RSW. W latach 1990-1992 "Aušra" była kolportowana za pośrednictwem "Tėviškės draugija". Od 1992 r. na Litwie "Aušrę" można zaprenumerować również za pośrednictwem redakcji "VORUTA". Obecnie "Aušra" jest kolportowana na Litwie (800-500 egz.) za pośrednictwem organizacji "Sanryša". Kolportowanie "Aušry" na Litwie w 1994 r. było dotowane z budżetu Litwy (około 16 000 Lt).

2. "Varsnos" - miesięcznik społeczno-kulturalny w języku litewskim, wydawany w latach 1972-1973 w nakładzie 2000 egz. Redakcja mieściła się w Warszawie; redaktor naczelny - dr B. Mickevicius. "Varsnos" były kolportowane wśród warszawskich Litwinów, jak również w regionie Puńsk-Sejny. Do 1973 r. ukazało się kilkanaście numerów. Czasopismo było wydawane ze środków prenumeratorów i funduszy społecznych.


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

LATO W POGRANICZU 2019

Od września Dwór w Krasnogrudzie czynny od poniedziałku do piątku od 10.00 do 16.00.

W soboty i niedziele po uprzednim kontakcie telefonicznym

Bożena Bartosiewicz: tel. 603 123 743

PROGRAM

 

Koncert Finałowy Orkiestry - Lato w Pograniczu 2019. Galeria zdjęć


IRENA VEISAITĖ

Człowiek Pogranicza 2019

 

Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego

Kup płytę Orkiestry

Rodzinne Skarby. Kolekcja Filmowa. 2019

 

 

WYSTAWY

 

 

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. wyniosła 66.006,31 zł.

W 2018 roku Fundacja uzyskała również kwotę 16.106,30 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 5.131,31 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Towarzystwo Inwestycji Społeczno – Ekonomicznych S.A. w Warszawie udzieliło nam pożyczki na zamknięcie inwestycji oraz pomogło zorganizować montaż finansowy przy współpracy z Polskim Bankiem Spółdzielczym w Ciechanowie dla zapewnienia pełnej płynności przy prowadzeniu inwestycji związanej z rewitalizacją zabytkowego kompleksu dworskiego w Krasnogrudzie, w którym powstaje Międzynarodowe Centrum Dialogu.

www.tise.pl

Informacja o plikach cookies

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

"Biuletyn Pogranicza" w Twojej skrzynce

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI