Nie wiadomo kto, czyli - Venclova, (kon), "Gazeta Współczesna", 5.10.2001

Seria Meridian sejneńskiej Fundacji Pogranicze wzbogaciła się o kolejną pozycję: tym razem jest to tom pt. Eseje. Publicystyka Tomasa Venclovy. 

Przed miesiącem ten litewski poeta, tłumacz i eseista był gościem Pogranicza. W obecności licznych przyjaciół z kraju i zagranicy, w Białej Synagodze w Sejnach został uhonorowany tytułem Człowieka Pogranicza, nadawanym przez Fundację co dwa lata (wcześniej taki tytuł otrzymał tylko Jerzy Ficowski). Wydanie nowej książki zbiegło się z tą wizytą, nie pierwszą zresztą w Sejnach, o którym to obszarze autor Rozmowy w zimie i Kształtów nadziei mówi, iż jest on tym dla Litwinów, czym dla Polaków Wileńszczyzna. 


Ale... - Kim jest Tomas Venclova - zapytuje we wstępie Krzysztof Czyżewski, autor serii Meridian i wieloletni przyjaciel tego Litwina-zagadki. - ...obcy w Ameryce, która go troskliwie przygarnęła, i nie skory do powrotu do niepodległej Litwy, o którą z taką determinacją walczył?... Cóż to za narodowiec, który bezlitośnie zwalcza wszelkie przejawy etnocentryzmu i prawa jednostki stawia wyżej od praw narodu? Cóż to za Litwin, który ściąga na siebie gromy ze strony rodaków za "antylitewskość"? Sam o sobie, kreśląc portrety dawnych członków litewskiej Grupy Helsińskiej powiedział: "ja, nie wiadomo kto, nowa tradycja". Wybrane teksty na pewno, przynajmniej w części, odpowiadają na tak postawione pytania. 

Można je czytać wybiórczo, bo każdy jest zamkniętą całością, dotyczącą określonego tematu. Porządek ich ustawienia w książce nie jest podyktowany chronologią: powstanie poszczególnych esejów i artykułów publicystycznych zamyka się w latach 1978-2000, ale tutaj zamieszczone są one w sposób ukazujący jak gdyby etapy zgłębiania, drążenia ważnych dla Venclovy zagadnień: od "Dialogu o Wilnie" - wymiany listów pomiędzy Czesławem Miłoszem i Tomasem Venclovą, poprzez Lata wytrwałościOdmiany pamięci, bulwersujące niewątpliwie wielu czytelników traktowanie problemów relacji narodowościowych w tekstach Żydzi i LitwiniRosjanie i Litwini czy Litwini i Polacy, aż po szerzej geograficznie sięgające dywagacje na temat nacjonalizmów środkowoeuropejskich, klęski komunizmu, totalitaryzmów i tego wszystkiego, co powoduje, że - jest jak jest. 

A przecież, po niezliczonych, dramatycznych refleksjach, Venclovę stać na konstruktywne, rzeczowe wskazówki, z których wynikają optymistyczne mimo wszystko perspektywy. Wprawdzie autor zastrzega się, iż "optymizm historyczny jest oczywiście wiarą, a nie wiedzą", to jednak sugeruje delikatnie: "Chodzi tylko o to, żeby konsekwentnie i nie bacząc na skutki występować przeciwko każdej cenzurze i każdej podwójnej moralności, przeciwko pseudoreligiom i mitom nacjonalistycznym, przeciwko nawoływaniom do odwetu, przeciwko jątrzeniu starych ran, ale także przeciwko amnezji... Musimy stawiać na inny poziom ludzkich uczuć, na ludzką zdolność do rozumienia, na współczucie, godność i wolność...". 

Czytam tę książkę po terrorystycznych atakach islamistów na Manhattan i Pentagon. USA to od lat miejsce zamieszkania Tomasa Venclovy. Oczekuję na nowe teksty: litewskie konotacje jego publicystyki dawno już zyskały wymiar uniwersalny. 

(kon), "Gazeta Współczesna" 5.10.2001

Tomas Venclova, Eseje. Publicystyka. Sejny 2001, Pogranicze.


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

Pogranicze on-line - prezentacja w przestrzeni wirtualnej naszych artystycznych i edukacyjnych działań w Sejnach i Krasnogrudzie, a także na innych pograniczach świata.

Dziecięcy Uniwersytet Pogranicza

 

 

Mikołaj Trzaska i Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego. 8 sierpnia 2020

Wspomnienie Misterium Mostu 2020

TONY JUDT LECTURE, wykład Krzysztofa Meissnera - Fizyka i transcendencja

Sejneńska Spółdzielnia Jazzowa - Kuba Więcek Trio - 24 lipca 2020

III Debata WOKÓŁ XENOPOLIS

II Debata WOKÓŁ XENOPOLIS

I Debata WOKÓŁ XENOPOLIS

 

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2019 r. do 31.12.2019 r. wyniosła 58.155,28 zł.

W 2019 roku Fundacja uzyskała również kwotę 8.846,30 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 10.212,62 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI