Piotr Wdowiak. Bezdrożami Litwy i Inflant. 17 spotkań z Wilniukami.

Wilniuk to dziecię Rzeczpospolitej Obojga, a dokładniej Wielu Narodów. To wytwór państwa federacyjnego, złożonego z Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dzisiejszy Wilniuk to potomek uczestników powstań, osób, którzy nie poddali się w działanach I wojny światowej, przetrwali dramatyczne lata II wojny. Nigdy nie poddali się rusyfikacji, germanizacji, presji lituanizacyjnej czy sowietyzacji.


Kanwą dla rozmów było pogranicze i zjawisko pomieszania różnych narodów i tożsamości na terenach b. Wielkiego Księstwa Litewskiego. Są to  historie ludzkie umiejscowione w okresie Rosji carskiej, przedwojennej Polski, wojennej okupacji radzieckiej i hitlerowskiej, czasach radzieckich, a następnie wolnej Litwy i Łotwy. Rozmowy te nie byłyby możliwe poza obszarem WKL i każde z tych spotkań potwierdziło, że jest ono w życiurozmówców żywą przestrzenią. Po pierwsze dlatego, że należą oni w większości do pokolenia odchodzącego ze względu na wiek i doświadczenie życiowe, które można krótko podsumować – Świadkowie Historii. Po drugie, ich cechą wspólną jest świadomość historyczna i poczucie tego, że historia jest ciągłością. Głównymi wątkami naszych rozmów była rodzina, przywiązanie do języka ojczystego, świadomość własnej historii, literatury, wyznania i pamięć o przodkach. Rozmowy były często pytaniem wprost o przyszłość tożsamości i kondycji polskiej, ale także innych mniejszości narodowych na Litwie. Nieprzypadkowo wśród partnerów do rozmowy znalazły się osoby posługujące się przynajmniej trzema językami WKL (litewski, polski, rosyjski, karaimski, krymskotatarski, białoruski) i należące do mniejszości narodowych i wyznaniowych jak: Karaimi, Tatarzy, staroobrzędowcy. Ich życie i działalność są przykładem, że idee Rzeczypospolitej Obojga Narodów są wciąż aktualne, a każdego z nich bez wątpienia można nazwać Człowiekiem Pogranicza lub obywatelem WKL.

Piotr Wdowiak rozmawia: 

  • ze Stefania Romer o dworach Auksztoty, wynaradawianiu Polaków na Kowieńszczyźnie, 
  • z Jadwigą Gojlewicz - o ostatnich takich polskich śpiewaczkach z Dużych Łopi, 
  • z Bronisławem Piotrowskim o polskim ziemiaństwie i samotności na pograniczu litewsko-łotewskim,
  • z Ryszardem Jankowskim, Leonią Piotrowską  o życiu pod wiatr Polaków na Laudzie z zakrystianem wędziagolskim i nauczycielką kowieńskich szkół,
  • z Rogerem Sergiuszem Solańskim  o tułaczce życiowej, kresowej Arkadii oraz jej upadku, wdzięczności za życie przy sowietach i wielkiej niezłomności charakteru ludzkiego
  • z Adasem Jakubauskausem – o Ojczyznach litewskich Tatarów, związkach między Litwą a Polską i tradycjach Rzecz-pospolitej Obojga Narodów
  • z  Michałem Zajączkowskim i Raisa Kobecka o Ojczyznach Karaimów
  • z Mariuszem Jonaitisem o tradycji ziemiaństwa polsko-litewskiego, “sprawiedliwości sowieckiej” i stosunku do prawa w II RL
  • z Tomaszem Koszewskim o pograniczu i współżyciu Ugrofinów, Bałtów i narodów nordyckich, Słowian w krajach bałtyckich
  • z Walerym Jemilianowem o wielokulturowych Święcianach i o mostach i kościach niezgody między Polakami a Litwinami
  • z Anną Kowzan-Rimeikiene o polskich rodach i pamięci powstańców styczniowych
  • z Rustisem Kamuntawicziusem o mostach i murach między Polakami i Litwinami

Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Przekaż 1% podatku na rozwój Międzynarodowego Centrum Dialogu w Krasnogrudzie

ZUZANNA GINCZANKA. WIERSZE ZEBRANE

    

 9 marca przypada

 100. rocznica urodzin Zuzanny Ginczanki
Z myślą o upamiętnieniu Jej poezji wydawnictwo przygotowało dodruk książki.

Oferta edukacyjna

Szukaj

Loading

Wydarzenia pogranicza na stronie 

  

 Administrator strony Pogranicza
(Na ten adres prosimy pisać w razie ewentualnych problemów związanych z funkcjonowaniem nowej strony, jak również zadawać pytania dotyczące odnajdywania treści z jej poprzedniej wersji. Postaramy się udzielić Państwu wszelkiej możliwej pomocy)

administrator@pogranicze.sejny.pl

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r. wyniosła 101.752,93 zł (słownie: sto jeden tysięcy siedemset pięćdziesiąt dwa złotych 93/100).

W 2015 roku Fundacja uzyskała również:
kwotę 11.416,40 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 110,00 zł w formie zbiórki publicznej.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację statutowych działań kulturalnych i edukacyjnych.

Towarzystwo Inwestycji Społeczno – Ekonomicznych S.A. w Warszawie udzieliło nam pożyczki na zamknięcie inwestycji oraz pomogło zorganizować montaż finansowy przy współpracy z Polskim Bankiem Spółdzielczym w Ciechanowie dla zapewnienia pełnej płynności przy prowadzeniu inwestycji związanej z rewitalizacją zabytkowego kompleksu dworskiego w Krasnogrudzie, w którym powstaje Międzynarodowe Centrum Dialogu.

www.tise.pl

Informacja o plikach cookies

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.