Sąsiedzi

W 2000 roku w Fundacji "Pogranicze" ukazała się książka Jana Tomasza Grossa Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka opisująca tragiczny koniec jednej z dwóch sąsiadujących ze sobą społeczności w miasteczku Jedwabne. Książka wywołała wielką publiczną dyskusję w Polsce i za granicą. Dała też początek nowej serii SĄSIEDZI. W jej ramach ukazują się książki poświęcone tematyce narodów żyjących obok siebie w Europie Środkowowschodniej oraz ich niejednokrotnie trudnego sąsiedztwa.

„Sąsiedzi” – nowa seria Wydawnictwa Pogranicze 

 

Sąsiedzi – to oczywiście tytuł głośnej Jana Tomasza Grossa o zbrodni dokonanej na Żydach w Jedwabnem. Książki, która spotkała się w Polsce z falą krytyki z jednej, a z wielką przychylnością z drugiej strony – wywołując narodową dyskusję o polskim antysemityzmie, i nie tylko. 

O ile jednak profesor Gross opisał dokładnie zdarzenia sprzed 60 lat, koncentrując się na chronologii zbrodni, o tyle zabrakło w jego pracy choćby rozdziału traktującego o Jedwabnem, jego mieszkańcach, ich wzajemnych relacjach – sprzed dnia hańby. 

Bowiem tak naprawdę – niewiele wiemy o tym, jak ta wielokulturowa i wielowyznaniowa społeczność żyła w latach 20., czy 30. 

Może właśnie dlatego Wydawnictwo Pogranicze rozpoczęło publikację nowej serii książek – pod tytułem „Sasiedzi” - iżby takie miejsca, owe pogranicza, styki kultur, wyznań, historyczne miejsca wspólne – opisać. 

Już po lekturze pierwszej z nich – wydanej wiosną tego roku pracy Szymona Redlicha Razem i osobno powiedzieć można było – no właśnie! - takiej książki o Jedwabnem brakuje. Nie jest to bynajmniej praca o Jedwabnem. Redlich wychował się w Brzeżanach – niewielkim miasteczku niedaleko Lwowa – gdzie od wieków żyli obok siebie Polacy, Ukraińcy i Żydzi. I przez wieki była to dla nich „mała ojczyzna” – wieloetniczne, wielokulturowe miasto budowane – choć nie bez zgrzytów – wspólnym wysiłkiem kilku nacji. 

Ale przyszła wojna – i zabiła to niesamowite miasto. Jego ślady przetrwały w dokumentach i wspomnieniach ludzi, którzy przeżyli i dziś żyją w najbardziej odległych zakątkach świata. 

Jak do tego doszło? Szymon Redlich przeprowadził kilkaset rozmów, przestudiował setki dokumentów – krok po kroku, za rękę, prowadzi nas przez historię Brzeżan. Rzeczywiście – takiej książki o Jedwabnem nie ma. 

Zupełnie inna w konstrukcji jest druga publikacja z tej serii – Ziemia i chmury – czyli Joanny Szwedowskiej rozmowa z Szewachem Weissem. Bohatera znamy choćby z telewizji – jest ambasadorem Izraela w Polsce. Ale mało kto wie, że urodził się w Borysławiu – mieście trzech narodów – polskiego, żydowskiego i ukraińskiego. W tej książce Weiss opowiada o dzieciństwie, o polskiej rodzinie która uratowała go od niechybnej śmierci, o trudnych latach w Izraelu, wreszcie o wyborze – jakiego świadomie dokonał wybierając na miejsce swojej pracy dyplomatycznej właśnie Polskę. 

Pełno w tej opowieści żalu, goryczy, tęsknoty – ale i przykładów prawdziwie ludzkiego, człowieczego, współżycia Polaków i Żydów. To również jest książka o pograniczu. 

Najnowsza publikacja sejneńskiej serii „Sąsiedzi” – to książka Wojciecha Tochmana Jakbyś kamień jadła. Reporterski zapis podróży do Bośni – w której prace ekshumacyjne prowadzi dr Ewa Klonowski – antropolog – kobieta, która mówi otwarcie „kocham kości, kości do mnie przemawiają”. 

Srebrenica, Tuzla, Sarajewo – nazwy, które jeszcze niedawno odmieniano przez wszystkie możliwe przypadki. Dzisiaj pozostał ból, bezsilność, nienawiść. 

Pojawiają się w każdej opowieści zanotowanej przez Tochmana – w relacjach wielokrotnie gwałconych kobiet i krzyżowanych mężczyzn, którzy cudem przeżyli. Określenia – wstrząsające, straszne, bestialskie – już nie wystarczają. Dlatego autor szuka nowego sposobu opisu, nowego języka. 

Raport, dokument – jakim by słowem nie określać tej książki – trzeba ją po prostu kartka po kartce, ze łzami czy bez - przeczytać. 

A wtedy – proszę mi wierzyć – słowo „sąsiedzi” zabrzmi zupełnie inaczej. 

 

Trzy różne książki - trzy metody opisu pogranicza i sąsiedztwa. 

Trzy obrazy minionego wieku – stulecia wojen i krwi. 

Czy następna książka z serii „Sąsiedzi” pokaże już świat wieku XXI? 

 

Wiesław Szymański, MUZA, 22.09.2002

 

 

 


Basil Kerski, Joanna Vincenz, Świadek i historyk. Rozmowy z Arno Lustigerem seria SĄSIEDZI rok wyd. 2009 ISBN: 978-83-61388-56-2 stron 142 oprawa twarda Cena: 32 zł W księgarni online
Shimon Redlich, Razem czy osobno. Polacy, Żydzi i Ukraińcy w Brzeżanach, 1919-1945 seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2008, ISBN 978-83-86872-99-2, stron 257, oprawa twarda, cena 37 zł. W księgarni online
Gershom Scholem , Żydzi i Niemcy. Eseje. Listy. Rozmowa. seria SĄSIEDZI rok wyd. 2006, ISBN 83-86872-65-9, stron 450, oprawa twarda,   cena: 47,00 zł Nakład wyczerpany  
Adam Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2004, ISBN 83-86872-58-6, stron 294, oprawa twarda, cena: 34,00 zł. Nakład wyczerpany
Joanna Tokarska-Bakir, Rzeczy mgliste seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2004, ISBN 83-86872-60-8, stron 226, oprawa twarda, cena: 34,00 zł, Nakład wyczerpany.
Jan Tomasz Gross, Wokół Sąsiadów. Polemiki i wyjaśnienia seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2003, ISBN 83-86872-48-9, stron 124, oprawa twarda, cena: 29,00 zł Nakład wyczerpany
Wojciech Tochman, Jakbyś kamień jadła (wydanie drugie) finalistka NIKE 2003, seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2005, ISBN 83-86872-74-8, stron 106, oprawa twarda, cena: 29,00 zł Nakład wyczerpany
Wojciech Tochman, Jakbyś kamień jadła finalistka NIKE 2003, seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2002, ISBN 83-86872-36-5, stron 106, oprawa twarda, cena: 29,00 zł Nakład wyczerpany
Ziemia i chmury. Z Szewachem Weissem rozmawia Joanna Szwedowska seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2002, ISBN 83-86872-31-4, stron 168, oprawa twarda, cena: 29,00 zł. Nakład wyczerpany
Jan Tomasz Gross, Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka finalistka NIKE 2001 , seria SĄSIEDZI, rok wyd. 2000, ISBN 83-86872-13-6, stron 157, oprawa twarda, Nakład wyczerpany!
1

Koncert Davida Krakauera z Orkiestrą Klezmerską Teatru Sejneńskiego

Oferta edukacyjna

Szukaj

Loading

Wydarzenia pogranicza na stronie 

  

 Administrator strony Pogranicza
(Na ten adres prosimy pisać w razie ewentualnych problemów związanych z funkcjonowaniem nowej strony, jak również zadawać pytania dotyczące odnajdywania treści z jej poprzedniej wersji. Postaramy się udzielić Państwu wszelkiej możliwej pomocy)

administrator@pogranicze.sejny.pl

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r. wyniosła 101.752,93 zł (słownie: sto jeden tysięcy siedemset pięćdziesiąt dwa złotych 93/100).

W 2015 roku Fundacja uzyskała również:
kwotę 11.416,40 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 110,00 zł w formie zbiórki publicznej.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację statutowych działań kulturalnych i edukacyjnych.

Towarzystwo Inwestycji Społeczno – Ekonomicznych S.A. w Warszawie udzieliło nam pożyczki na zamknięcie inwestycji oraz pomogło zorganizować montaż finansowy przy współpracy z Polskim Bankiem Spółdzielczym w Ciechanowie dla zapewnienia pełnej płynności przy prowadzeniu inwestycji związanej z rewitalizacją zabytkowego kompleksu dworskiego w Krasnogrudzie, w którym powstaje Międzynarodowe Centrum Dialogu.

www.tise.pl

Informacja o plikach cookies

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.