Tomas Venclova, Eseje-publicystyka, Paweł Smoleński, "Gazeta Wyborcza", 10-11.11.2001

Byłem kilka razy w Wilnie (szczęśliwie ani razu za czasów całkowicie sowieckich) i dziś przyznaję z niejakim wstydem (i z lękiem przed wilniukami), że nie urzekło mnie to miasto. Gdy jednak czytałem eseje Tomasa Venclovy - te pisane na emigracji i te powstałe za niepodległej Litwy - muszę przyznać, że nie miałem oczu. Mocno wierzę, że w Wilnie jest tak, jak pisał cytowany przez Venclovę pewien litewski student, który przed II wojną światową wybrał się na wycieczkę do Europy: 

"Przyjechaliśmy do Florencji: miasto jest ładne, w rodzaju Wilna, tyle że gorsze".


 

Lecz nie o studium wileńskiej architektury w tej książce chodzi, o podpatrywanie średniowiecznej i barokowej wspaniałości miasta, o płacz nad zglajchszaltowaniem Litwy i Wilna przez władzę radziecką. Idzie przede wszystkim o postawę poety i intelektualisty wobec własnego narodu, jego historii, pragnień i kompleksów, wreszcie wobec sąsiadów: Polaków, Żydów, Białorusinów, Rosjan. W czasach paskudnych i w czasach łatwiejszych. 

"Cóż to za kosmopolita - pyta we wstępie do książki Krzysztof Czyżewski - który często zabiera głos jako Litwin i w którym budzi się sumienie narodu? Cóż to za narodowiec, który bezlitośnie zwalcza wszelkie przejawy etnocentryzmu i prawa jednostki stawia wyżej od praw narodu? Cóż to za Litwin, który ściąga na siebie gromy ze strony rodaków za ťantylitewskośćŤ? Cóż to za wilnianin, który pragnie mieszkać w Krakowie albo Dubrowniku? Cóż to za poeta, który angażuje się w debaty polityczne?". 

Zagadka? Przyjaciel Tomasa Venclovy Josif Brodski mawiał o Litwinach, że to "samaja charoszaja nacja w imperii" (myślę, że Venclova czegoś takiego by o Litwinach nie powiedział, bo nie wyróżnia żadnego narodu przymiotnikiem "najlepszy"). A zresztą sam Venclova udziela nam odpowiedzi. Gdy wstępował za sowieckich czasów do litewskiej dysydenckiej Grupy Helsińskiej, powiedział, że czyni to na przekór strachowi i przerażeniu, bo noblesse oblige. 

Wystarczy? Pewnie tak, choć trzeba dodać jeszcze jedną rzecz. Venclova pisze również, że jest Europejczykiem, że tak jak dobrze mu na Litwie, tak mu za ciasno. Nazywał siebie Europejczykiem jeszcze w epoce kordonów i zamkniętych granic. 

Więc może jest nie tylko poetą, intelektualistą, dysydentem, lecz także przepowiadaczem przyszłości? 

Paweł Smoleński, "Gazeta Wyborcza" 10-11.11.2001

Tomas Venclova, Eseje. Publicystyka. Sejny 2001, Pogranicze.


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Szukaj na stronie

 

 

 Instytucja współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

  Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

 

 

Szanowni Państwo, drodzy Przyjaciele, kochani Rodzice, Sąsiedzi, Goście Sejn i Krasnogrudy, 

Bardzo zachęcamy do wsparcia Fundacji Pogranicze 1%-em Waszego podatku. Pomoc taka dla nas w dzisiejszych czasach jest jedną z możliwych dróg utrzymania naszego miejsca.  

Jak można przekazać 1% swojego podatku dla Organizacji Pożytku Publicznego jaką jest Fundacja Pogranicze? W zeznaniu podatkowym należy wpisać KRS Fundacji Pogranicze: 0000178248.

 

 

  

 

POGRANICZE / BIAŁORUŚ

Z rezydentką Hanną Jankute rozmawia Krzysztof Czyżewski.

  Krasnogruda 17 listopada 2020

 

  Krajka litewska. Od narodzin do śmierci

 

Dzięcięcy Uniwersytet Pogranicza

O projekcie rozmawiają Bożena Szroeder i Małgorzata Sporek-Czyżewska

 

 

Staroobrzędowcy Religia Ciszy

 

Człowiek Pogranicza 2019 - Irena Veisaitė


 

Spółdzielnia Jazzowa - Jan Młynarski / Piotr Zabrodzki

/ Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego

 

Wspomnienie Misterium Mostu 2020

 

  

 

Oferta edukacyjna

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2019 r. do 31.12.2019 r. wyniosła 58.155,28 zł.

W 2019 roku Fundacja uzyskała również kwotę 8.846,30 zł w formie wpłat z 1% podatku oraz 10.212,62 z tytułu zbiórki publicznej nr 2018/2901/OR.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

INFORMACJA O POLITYCE PRYWATNOŚCI