Wojciech i Grzegorz Domosławscy o Pograniczu

 Można przypuszczać, że „Pogranicze” jako idea i pomysł na życie, zrodziła się z faktu osiedlenia grupy entuzjastów na styku Litwy i Korony, na dawnych terenach Rzeczypospolitej Obojga Narodów.


SEJNEŃSKIE POGRANICZE
 
LABORATORIUM AGORY WSCHODU
 
Trudno jest przewidzieć każdy los, ale sądzimy, że zespołowi „Pogranicza” w
 
dużym stopniu to się powiodło.
 
Można przypuszczać, że „Pogranicze” jako idea i pomysł na życie, zrodziła
 
się z faktu osiedlenia grupy entuzjastów na styku Litwy i Korony, na dawnych
 
terenach Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
 
Z perspektywy minionych 25 lat zaistnienia „Pogranicza” u nas, na
 
Sejneńszczyźnie, trzeba zauważyć, że była to decyzja ryzykowna a więc i
 
trudna, był to krok odważny. Myślimy, że był to także wybór, między
 
spektakularnym sukcesem w znaczącym ośrodku miejskim a długim
 
marszem uruchamiającym nowe procesy kulturowe, nie łatwo przyswajalne
 
w północno ­ wschodniej części naszego kraju. Trwajcie na tej drodze
 
dalej, to niekończące się wyzwanie.
 
Widzimy, że było to także przedsięwzięcie w duchu polskiego romantyzmu,
 
nie tylko w zamiarze ideowym, ale tak zwyczajnie w wymiarze czysto
 
ludzkim. Może bliskie sąsiedztwo mickiewiczowskiego Wilna, miało jakiś
 
Wyobrażamy sobie, jak do tej oddalonej krainy, ujednoliconej kulturowo,
 
gdzie to tradycja narodowa określa tożsamość czy to Polaka czy Litwina,
 
tworząc narody „nacjonalistyczne”­ wkraczają „odmieńcy kulturowi”, dla
 
których wolność wyboru w określaniu siebie, swej tożsamości, jest
 
przywilejem i prawem obywatela.
 
To zaistniałe zróżnicowanie postaw kulturowych zauważyliśmy dość szybko.
 
Ukształtowani w liberalno­ lewicowym domu, przyjęliśmy, że pojawiła się
 
możliwość na poznanie czegoś nowego, rozwojowego, co sprawiało także
 
osobistą satysfakcję, zaspokajało w dużej mierze naszą ciekawość świata.
 
W „Pograniczu” wysłuchaliśmy wielu znakomitych przedstawicieli naszej
 
kultury, między innymi, Adama Zagajewskiego­ nieustającego kandydata do
 
literackiego Nobla, Wojciecha Tochmana­ wrażliwego autora reportażu, czy
 
ambasadora Szewach Weissa­ przenikliwego obserwatora stosunków
 
polsko­ żydowskich.
 
Ale podstawowy nasz dług wobec „Pogranicza” to przybliżenie się do osoby
 
Czesława Miłosza, jako twórcy i jako człowieka. To dla nas ciągłe
 
odkrywanie siebie i szansa na zrozumienie naszych narodowych słabości a
 
nawet niegodziwości. To zauważenie krzywd jakich dokonywaliśmy wobec
 
sąsiednich narodów. To sięganie do źródeł naszej niemocy i powtarzających
 
się tragedii narodowych. W kontekście tych myśli można przywołać
 
wyrazistą, pełną zrozumienia interpretację wiersza „Walc”, w wykonaniu
 
Weroniki Czyżewskiej w scenerii krasnogrudzkiego dworu.
 
Tu także poznaliśmy eseistykę Tomasza Venclovy, dla nas wyjątkową, bo
 
wnikliwie i bezstronnie oceniającą relacje polsko­ litewskie na przestrzeni
 
ostatniego stulecia.
 
Bywając w „Pograniczu” znaleźliśmy się także w „Kręgu Giedroycia”.
 
Redaktor i Publicysta, pomógł nam pojąć, jak nasza suwerenność
 
niezmiennie zależy od geopolitycznych przesileń dokonywujących się w
 
naszej części świata.
 
Stąd bliska jest nam myśl wyrażona przez Krzysztofa Pomiana: „kultura dla
 
Giedroycia to polityka prowadzona innymi metodami”.
 
W „Pograniczu” poznaliśmy prof. Andrzeja Strumiłłę, tego nieustającego
 
obywatela Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Zawsze z sentymentem
 
wracamy do jego „lekcji” na tematy spraw „wielkich” i „małych”,
 
wysłuchanych przy herbacie i konfiturach w Maćkowej Rudzie­ a „czarny
 
kwadrat” panie profesorze ciągle nie omówiony.
 
Dobrze pamiętamy wystawę dorobku artystycznego Jerzego Śrzednickiego
 
w Białej Synagodze. To człowiek i malarz, który najlepiej pamiętał i
 
przedstawiał społeczność żydowską w Sejmach.
 
Uważamy, że do najważniejszych wydarzeń należało przyznawanie tytułu
 
„Człowieka Pogranicza”. W 2001 r. był nim Tomas Venclova­ „syn trzech
 
literatur: litewskiej, polskiej i rosyjskiej”, w 2006 r. Bohdan Osadczuk –
 
komentator i publicysta, zwany „hetmanem koronnym” Wielkiego Księstwa
 
ULB, pod berłem Redaktora Jerzego Giedroycia.
 
Zapamiętaliśmy te uroczystości, jako pełne nadziei na przyszłość – zworniki
 
między nami a Litwą i Ukrainą. Dziś obserwujemy jak daleko odeszliśmy od
 
ówczesnego optymizmu.
 
Takich ważnych dla nas wydarzeń było wiele, przypominamy te, które
 
najmocniej poruszyły i pozostały w pamięci jako twórcze doświadczenie.
 
Ale czy wszystkie nasze zetknięcia się z „Pograniczem” były tak
 
Zdarzały się także mniej udane, np., odmiennie widzieliśmy miejsce rolę
 
kultury w procesach społecznych. Dziś wiemy, że różnice te były dla nas
 
dodatkowo inspirujące i pozwoliły lepiej zrozumieć kształtowanie się
 
procesów cywilizacyjnych w Polsce.
 
Należy także wspomnieć o ważnym dla samej Sejneńszczyzny działaniu
 
„Pogranicza”. To przypominanie i zaznaczanie, że naszymi sąsiadami są
 
Litwini, a w przeszłości byli także Żydzi, starowiercy, Romowie, prawosławni
 
protestanci. Być może także z tego powodu powstała idea „mostu” jako
 
szansy na dobrosąsiedzkie współistnienie. Dziś zastanawiamy się, czy
 
pojęcie „niewidzialnego mostu” może być nowym wyzwaniem.
 
W programie uroczystości rocznicowych czytamy:
 
Dziś wszyscy , którym zależy na szeroko rozumianym rozwoju
 
Rzeczypospolitej, zadają sobie to pytanie, słyszymy je także w „Pograniczu”.
 
Aktualnie brakuje nam dojrzałej odpowiedzi. Dla nas, mieszkańców
 
Sejneńszczyzny, Podlasia, przestrzenią, gdzie należy poszukiwać inspiracji i
 
rozwiązań jest „kultura pogranicza”. Przy świadomym stosowaniu tego
 
instrumentu , mamy możliwość tworzenia nowych wspólnot społecznych i
 
Co przed nami?
 
ponadnarodowościowych. Wydaję się nam, że należy wytrwale „szukać
 
przestrzeni możliwej współpracy, wspólnych interesów i wartości”. Dziś
 
tkwimy w zamknięciu znanych ale nie realizowanych idei. Zastanawiamy się,
 
jak daleko jesteśmy od zorganizowania Agory Wschodu, jako miejsca
 
spotkania i debaty, wolnej od politycznej poprawności. Ważność i
 
skuteczność takiego spotkania byłaby miarą współczesnego patriotyzmu
 
wszystkich jej uczestników.
 
Można przypomnieć, że w 2006 r., odbyło się w Sejnach seminarium
 
p.t.”Przełamując podziały­ Polska, Ukraina, Niemcy i Rosja w nowej
 
Europie”. Już wtedy widziano konieczność naprawiania relacji politycznych
 
oraz intensyfikowanie dialogu kultur. Musimy rozbrajać „fantomowy ból”
 
Polaków ciągnący się przez historię.
 
Pamiętając myśl Giedroycia o geopolitycznym uzależnieniu losów naszego
 
państwa, należy podjąć próbę innego opisania wschodu (prof. Andrzej
 
Walicki­ nauka, Andrzej Stasiuk i Mariusz Wilk­ literatura). A więc
 
zatoczyliśmy krąg, wracając do animacyjnej roli kultury odniesieniu do
 
społeczeństwa jako nośnika naszego rozwoju.
 
Prof. Andrzej Mencwel powiedział : „Pogranicze” „stworzyło ośrodek
 
niewątpliwie utopijny, bo wzbijający się ponad to co zastane...”
 
(Animacja kultury, W­ wa 2002 r. str. 21.) W ten sposób kultura, szczególnie
 
„kultura pogranicza” przeobraża fakty w nowe wartości, nadając im
 
korzystny dla Polski sens polityczny.
 
Jako niezmiennie życzliwi obserwatorzy, życzymy utrzymania niewątpliwego
 
dorobku i twórczej kontynuacji.
 
Wojciech Domosławski
 
Grzegorz Domosławski
 
Sejny, kwiecień, 2016 r.
 
Wojciech Domosławski
 
Ukończył studia inżynierskie na Politechnice Warszawskiej oraz fizyczno-
matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Zawodowo związany z
 
energetyką poprzez firmy Megadex i Elektrim, w tym z Elektrownią Jądrową
 
Żarnowiec w Budowie. Po przejściu na emeryturę skierował zainteresowania
 
na zagadnienia polityczno­kulturowe związane z Polską po transformacji
 
ustrojowej 1989 roku; zwraca szczególną uwagę na konieczność szeroko
 
rozumianej modernizacji Polski oraz politykę wschodnią, które wiążą się z
 
kwestią przekraczania granic wyznaczonych polską zbiorową tożsamością.

Grzegorz Domosławski
 
Ekonomista, pracował w przemyśle okrętowym, jako emeryt zainteresował
 
się zagadnieniami związków kultury i polityki, problematyką naprawy i
 
modernizacji kraju.
 
Obaj autorzy, pochodzący z Sejn wracają do „kultury Pogranicza”, stąd
 
bliska jest im refleksja Czesława Miłosza „ niepojęta identyczność, niepojęte
 

oddzielenie”, odnosząca się do miejsca urodzenia. 


Komentarze:

Dodaj swój komentarz:

Imię i nazwisko:*

Adres e-mail:*

Treść:*

ładowanie...

Kod z obrazka:*

 

 pola oznaczone * są wymagane

Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego - Abenamar

Zapis fragmentu koncertu OKTS zaprezentowanego w ramach warsztatów muzycznych z Davidem Krakauerem w Suwalskim Ośrodku Kultury.
28 maj 2017

Rejestracja i montaż: Marcin Pawlukiewicz

Oferta edukacyjna

Szukaj

Loading

Wydarzenia pogranicza na stronie 

  

 Administrator strony Pogranicza
(Na ten adres prosimy pisać w razie ewentualnych problemów związanych z funkcjonowaniem nowej strony, jak również zadawać pytania dotyczące odnajdywania treści z jej poprzedniej wersji. Postaramy się udzielić Państwu wszelkiej możliwej pomocy)

administrator@pogranicze.sejny.pl

Darowizny uzyskane przez Fundację Pogranicze

W związku z otrzymaniem darowizn, na podstawie art. 18 ust. 1f, pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zmianami), Fundacja Pogranicze podaje do publicznej informacji, że łączna kwota uzyskana z tego tytułu w okresie od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. wyniosła 254.355,17 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt pięć zł 17/100).

W 2016 roku Fundacja uzyskała również kwotę 9.230,90 zł w formie wpłat z 1% podatku.

Otrzymane darowizny Fundacja Pogranicze w całości przeznaczyła na realizację działań statutowych.

Towarzystwo Inwestycji Społeczno – Ekonomicznych S.A. w Warszawie udzieliło nam pożyczki na zamknięcie inwestycji oraz pomogło zorganizować montaż finansowy przy współpracy z Polskim Bankiem Spółdzielczym w Ciechanowie dla zapewnienia pełnej płynności przy prowadzeniu inwestycji związanej z rewitalizacją zabytkowego kompleksu dworskiego w Krasnogrudzie, w którym powstaje Międzynarodowe Centrum Dialogu.

www.tise.pl

Informacja o plikach cookies

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.